Навіны Аналітыка

«У тым фармаце, у якім РПСС сёння праходзяць, расчараваліся»

«У тым фармаце, у якім РПСС сёння праходзяць, расчараваліся»

3358 Праглядаў Гомель
Каардынатар Руху «За Свабоду» па Гомельскай вобласці Пётр Кузняцоў разважае пра кампанію «Рэвалюцыя праз сацыяльныя сеткі».

— Да вынікаў адной з мінулых акцый у сваім блогу вы выказвалі некаторы сумнеў у іх жыццяздольнасці. Акцыя 20 ліпеня пацвердзіла вашы сумневы?

— Фармат акцый, у якім яны цяпер праводзяцца, без якіх-небудзь змен, прывёў да таго, што людзі проста перасталі на іх хадзіць. Нейкая частка ўдзельнікаў проста стамляецца псіхалагічна, некаторая частка падвяргаецца рэпрэсіям і таксама адыходзіць, а большасць ўжо проста не бачыць сэнсу ў такіх акцыях. Немагчыма хадзіць бясконца, калі не рэалізуюцца мэты акцыі і не відаць далейшых крокаў па іх рэалізацыі.

Калі спачатку акцыя мела перад сабой арыенцір — 3 ліпеня і ўсенароднае «Сыходзь!», то цяпер усё вырадзілася ў суцэльны рытуал, калі трэба хадзіць, стаяць і якім-небудзь чынам сябе пазначаць. Ніякіх якасных абнаўленняў фармату не адбываецца, людзі стамляюцца, перастаюць прыходзіць, акцыя ператвараецца ў сімвал. Сімвалічнай гэтая акцыя яшчэ не стала, але паўнавартаснай акцыяй пратэсту ўжо не з’яўляецца.

— Як жа арганізатары, маючы ў сваім арсенале такі магутны інструмент, як сацыяльныя сеткі, дапусцілі такое?

— Хутчэй за ўсё, так проста леглі карты. Бо, па вялікім рахунку, на чале акцыі стаяла група сеткавых актывістаў, а не палітыкаў і паліттэхнолагаў. Ідэальным быў бы варыянт, пры якім сеткавыя актывісты запусцілі б мабілізацыйныя механізмы, пасля чаго ўключыліся б механізмы палітычныя, г.зн. з’явіліся б палітычныя лідары і сцэнары. Але палітыкі ўсё як адзін дыстанцыяваліся ад гэтых акцый: казалі, што гэта не мае вялікага сэнсу, ні да чаго не прывядзе і што ўсё роўна трэба чакаць восені.

Гэтак жа павялі сябе і нашы аналітыкі — яны ўсё ў адпачынках. У выніку сеткавыя актывісты апынуліся не толькі не ў стане прапанаваць нешта новае, але нават проста аб’ектыўна ацаніць сітуацыю і ўбачыць, што існуючы фармат вядзе да выраджэньня. Павінен быць сімбіёз мабілізацыйных механізмаў і палітычнай працы, але гэта не здарылася: палітычнай працы не было і няма ў прынцыпе, мабiлiзацыйныя механізмы толькі і паспелі, што паказаць свой патэнцыял. Любая мабілізацыя ідзе на спад у выпадку, калі няма пастаяннай дынамікі руху наперад. Адзінае, арганізатары акцый маглі б больш прыслухоўвацца да меркавання іншых, — падчас абмеркавання ўнутры групы «Вконтакте» было шмат слушных парадаў.

— Што за слушныя парады?

— Я бачыў там добрыя абгрунтаванні, чаму не варта больш збірацца — прынамсі, у тым фармаце, які ёсць цяпер, калі ты прыходзіш і проста стаіш. Былі варыянты, як эксперыментаваць з колерам рэвалюцыі, варыянты больш дробных, лакальных акцый у фармаце флэш-мобу. Уся рэспубліка ведае, што апладысменты — гэта знак пратэсту, можна было проста малымі групамі пачынаць апладзіраваць на прыпынках грамадскага транспарту, дзе-небудзь яшчэ. Бо самая галоўная мэта мабілізацыйных тэхналогій — візуалізацыя, каб людзі бачылі, што тых, хто супраць, шмат, адчувалі падтрымку адзін аднаго, адчувалі сябе часткай вялікага супольнасці і верылі ў свае сілы.

— Атрымліваецца, зараз акцыі працуюць, хутчэй, з адваротным эфектам?

— Так, цяпер на акцыі прыходзіць усё менш людзей. Гэта абумоўлена тым, што ў фармат не было ўнесена ніякіх зменаў і ўлада да яго адаптавалася. Улада зрабіла так, што гэты фармат апынуўся няздольным выконваць сваю місію. Людзі назіраюць не рост, а заняпад: калі ты выходзіш на плошчу і бачыш побач з сабой 20 чалавек, то ўжо не верыш, што ў наступны раз ўбачыш хаця б гэтых жа 20.

— Перспектыў у кампаніі на сённяшні дзень няма?

— Ёсць, але трэба нешта мяняць. Немагчыма рабіць адно і тое ж і спадзявацца на паляпшэнне выніку. Калі ў 3 — 4 апошніх акцый вынік быў стабільна пагаршаюцца, то трэба ўводзіць нешта свежае. Поспех мерапрыемства ў самым пачатку быў абумоўлены, у тым ліку тым, што ўлада не была гатовая да фармату мабілізацыі праз сацыяльныя сеткі, да маўклівай непалітычнага пратэсту без лозунгаў і атрыбутыкі.

— Сама фігура арганізатара кампаніі РПСС Вячаслава Дыянава не здаецца вам пры гэтым сумнеўнай?

— Гэтая фігура мне здаецца не сумнеўнай, а проста непатрэбнай. Можа быць, гэта нават пашкодзіла РПСС, калі адбылася развіртуалізацыя і на чале акцый апынулася нейкая персона. Ну хто такі, па вялікім рахунку, Вячаслаў Дзіянаў? Гэта чалавек, якога мала хто ведае па рэальных справах, хіба што шмат чулі. Без Дзіянава РПСС была свайго роду народным рухам, які выплюхнуўся з сацыяльных сетак. Не толькі я, многія цяпер кажуць, што акцыя выраджаецца і праблема — у арганізатарах, у іх неразуменне сітуацыі. І на гэтым фоне ўзнікае постаць Дзіянава — зразумела, узнікаюць пытанні ўжо іншыя, па арганізатарскіх здольнасцях менавіта гэтай персоны. Лепш бы на чале РПСС наогул не было ніякіх фігур.

— Вы верыце ў тое, што каманда Дыянава працуе над РПСС на чыстым энтузіязме, без усякай матэрыяльнай падтрымкі?

— Я пра гэта нават не задумваюся. Гэтыя рабяты не вылучылі ніводнага лозунга — яны проста далі людзям інструмент для дэманстрацыі ўсеагульнай салідарнасці і агульнай пазіцыі. Мне зусім не важна, хто гэта замовіў, — Расія ці Захад, Лукашэнка ці Пуцін. Важна тое, што людзі, якія выходзілі на акцыі, да гэтага былі на 90% апалітычныя — адзінае, што ім было трэба, гэта ўбачыць такіх жа, як яны самі, сваіх аднадумцаў.

— Калі ў РПСС наступіў пералом, пасля якога беларускія ўлады перасталі быць проста статыстамі?

— Хутчэй за ўсё, 3 ліпеня. Сцэнар акцыі на гэты дзень быў першапачаткова правальны. 3 ліпеня нічога не атрымалася, і прывяло да поўнага распаду акцый. Я ўпэўнены, што 3 ліпеня быў неабходны максімальна просты сцэнар, які б проста мабілізаваў людзей. І пасля гэтага, на піку, акцыю трэба было сканчаць. Але сцэнар акцыі на 3 ліпеня быў трохступеневы, вельмі складаны, завязаны на вялікі натоўп людзей, і ў выніку ён проста распусціўся. Гэта быў сцэнар абсалютна наіўны з пункту гледжання эфектыўнасці і цалкам непрымальны з пункту гледжання магчымасці яго рэалізацыі.

— Што перашкодзіла арганізатарам РПСС на адным з пікавых этапаў акцый перадаць прылады кіравання імі якой-небудзь палітычнай сіле Беларусі?

— Я магу толькі ўспомніць той момант, калі яны звярнуліся да палітычным сілам і партыям з заклікам аб’яднацца паміж сабой і з імі. Натуральна, гэта зварот быў таксама вельмі наіўным крокам: чакаць ад нашай апазіцыі, што яна калі-небудзь аб’яднаецца, — гэта дзяцінства...

— Ну як жа, 29 чэрвеня гістарычнае аб’яднанне апазіцыі ўсё ж адбылося...

— Эпахальны «саюз шасці» не ўключыў у сябе шмат іншых партый, пачаліся крыўды, грызню, увогуле, усё як заўсёды ...Як бы там ні было, такі зварот з боку арганізатараў РПСС прагучаў. Напэўна, яны не ўбачылі ў тым аб’яднанні, якое адбылося, магчымага партнёра (як і апазіцыя, магчыма, не ўбачыла магчымага партнёра ў іх). У прынцыпе, гэта аб’ектыўная прычына: сёння не даводзіцца казаць аб наяўнасці ў апазіцыі альбо цалкам легітымнай кааліцыі, альбо якога-то аднаго палітычнага суб’екта, настолькі вылучаецца сваёй сілай, што яму без аглядкі можна было б даверыць свае сацыяльныя і тэхналагічныя напрацоўкі.

— Што было самым моцным бокам акцый РПСС?

— Стаўка на абсурднасць таго, што адбываецца была як халодны душ для вар’ята — многіх апалітычных беларусаў яна проста працверазіла, прадэманстраваўшы абсурднасць той дзяржавы, якая ў нас створана. Людзі, якія свята верылі, што «наша міліцыя нас беражэ», пераканаліся: наша міліцыя беражэ не нас, а дзяржаўны лад. Людзі, якія верылі, што могуць спакойна хадзіць па вуліцах, аказваліся за кратамі. Лукашэнка казаў, што гэта правакацыя. Так, гэта была вельмі якасная, у добрым сэнсе слова правакацыя. Наступіў той, момант, калі, словамі Пятра I, «дурата кожнага была бачная». Калі дзяржава хапае сваіх прыхільнікаў толькі за тое, што яны апынуліся ў нейкім месцы ў нейкі час, гэта азначае паражэнне гэтай дзяржавы.

— Кола вашых зносін таксама расчаравалася ў акцыях РПСС?

— У тым фармаце, у якім РПСС сёння праходзяць, расчараваліся ўжо літаральна ўсё, з кім мне даводзіцца мець зносіны і працаваць. У самым патэнцыяле, у тэхналогіі, у пратэстных настроях беларусаў, у іх магчымасцях, ў межах іх адвагі і мужнасці расчаравання няма, але ў гэтым канкрэтным выпадку, у гэтай канкрэтнай кампаніі і ў гэтых канкрэтных арганізатарах расчараваліся абсалютна ўсё. Можа быць, з’яўленне Дыянава адыграла тут добрую ролю — ўсеагульнае расчараванне асацыюецца цяпер, хутчэй, з ім, а не з пратэстам наогул. //«Белгазета»

Каментары наведвальнікаў

Імя: не абавязкова
E-mail: не абавязкова
Каментар:
    спіс каментароў пусты

Апошнія навіны