Навіны Аналітыка

Першага з беларускіх «дэкабрыстаў» саджаюць на чатыры гады

Першага з беларускіх «дэкабрыстаў» саджаюць на чатыры гады

3130 Праглядаў Мінск
Такім чынам, Васілю Парфенкову, фігуранту справы аб «масавых беспарадках», 17 лютага далі чатыры гады строгага рэжыму. Першы суд па гэтай справе апынуўся хуткаплынным, прысуд — суровым.

На думку экспертаў, беларускі рэжым такім чынам паказвае электарату, што жартаваць з «дэструктыўнымі элементамі», якія паквапіліся на ўладу, не мае намеру. І што ні Захад, ні ўсходняя суседка тутэйшае кіраўніцтва не «нахіліць».

Можна сабе ўявіць што будзе з «арганізатарамі» ...

Працэс над Васілём Парфенковым, актывістам каманды экс-кандыдата ў прэзідэнты Уладзіміра Някляева (цяпер — фігуранта той жа справы), ўклаўся ў адзін працоўны дзень суддзі Вольгі Камар. Пракурор прасіў шэсць гадоў строгага рэжыму, у выніку — чатыры.

Мэсыдж свету пасланы такім чынам вельмі суровы. «Логіка уладаў выглядае відавочна рэпрэсіўнай, — адзначыў у інтэрв’ю для Naviny.by мінскі палітычны аглядальнік Раман Якаўлеўскі. — Калі шэраговаму ўдзельніку такі тэрмін адмералі, то можна сабе ўявіць што будзе з «арганізатарамі».

На думку аналітыка, рэжым пры гэтым свядома ідзе на абвастрэньне адносінаў з навакольным светам.

«Гэта падобна на гульню ва-банк, — кажа Раман Якаўлеўскі. — Нягледзячы на рэальную пагрозу эканамічных санкцый з боку ЕЗ».

Ён адзначае, што адначасна «прысуд закліканы быць застрашваннем для тых, хто мае намер выйсці на акцыю ў Дзень Волі 25 сакавіка».

І ўсё ж, якая глыбінная логіка гэтай жорсткай лініі, якая пагражае трапленнем у знешнепалітычныя абцугі?

Месседж абывацелю: супернікі Лукашэнкі — банальныя крымінальнікі

Для каментатараў стала ўжо агульным месцам сцвярджаць, што рэжым набраў палітычных закладнікаў для гандлю з Захадам (а можа і з Расеяй).

Вопыт такога гандлю — і трэба прызнаць, паспяховы — у уладаў ужо ёсць. У 2008 годзе, выпусціўшы Аляксандра Казуліна, Андрэя Кіма, Сяргея Парсюкевіча, Мінск атрымаў адпушчэнне грахоў ад Бруселя. Еўрасаюз змяніў бізун санкцый на пернік «палітыкі ўцягвання» (ага, уцягнулі, ёпсель-мопсель, саркастычна заўважыць тут кляцьбіт брусэльскай «рэалпалітык»).

Але сёння наконт гандлю яшчэ віламі па вадзе пісана, а выдаткі ўжо неабыякія. Захад настроіўся, пагражае ў выпадку суровых прысудаў маштабнымі эканамічнымі санкцыямі, можа не даць крэдытаў. Нарэшце, апошніх інвестараў распужалі, калі не лічыць расейскіх алігархаў, якіх толькі пусці ...

Так, а з Масквой, да слова, гандляваць закладнікамі асабліва рызыкоўна: расейскі мядзведзь адзін раз махне лапай — у Мінску ўсё дагары нагамі паляціць.

Так навошта ж беларускае начальства, множачы знешнія рызыкі, так упарта гне сваю лінію ў справе аб «масавых беспарадках»?

Адказ напрошваецца наступны: рэжым перш за ўсё вырашае канкрэтныя унутрыпалітычныя задачы.

Пасля 19 снежня палітолагі загаварылі аб небывалым дэфіцыце легітымнасці пераабраны кіраўніка дзяржавы. Мала таго што Захад выбары не прызнаў, так і ў самой краіне ўзровень абурэння непараўнальна вышэй, чым гэта было ў 2006-м.

Па падліках сацыёлагаў НІСЭПД, падтрымка афіцыйнага лідэра звалілася на 5-6 адсоткавых пунктаў у параўнанні з папярэднімі выбарамі. У дадатак, нават многіх з тых, хто за яго галасаваў, шакавала жорсткасць разгону Плошчы і небывалая хваля рэпрэсій постфактум.

Дык вось, прысуды фігурантам справы аб «масавых беспарадках» — гэта своеасаблівая дадатковая ўнутраная легітымацыя перамогі нязменнага прэзідэнта. Маралітэ для абывацеля: ды якая там, да д’ябла, празрыстасць-непразрыстасць падліку, усё гэта ліберальнае сюсюканне, калі, вы толькі паглядзіце, супернікі афіцыйнага лідэра — банальныя крымінальнікі! Хіба можна было з такімі цацкацца ў белых пальчатках?

Прычым прапаганда ўзялася тыражаваць вобразы злачынцаў, прамываць ў гэтым духу мазгі шырокай публіцы, не чакаючы прысудаў. Прэзумпцыя? А што гэта такое?

Галоўных фігурантаў пакідаюць на закуску

На думку аналітыкаў, не выпадкова першым на судовай лаве апынуўся Васіль Парфянкоў.

Па-першае, у яго ўжо ёсць судзімасць, што вельмі выйгрышна для стварэння калектыўнага вобраза апазіцыі як зборышча крымінальнікаў.

Па-другое, на думку праваабаронцы Алеся Бяляцкага, пачынаюць з больш простых для суду сюжэтаў, галоўных жа фігурантаў «пакідаюць на закуску». Ён лічыць, што фактычна рэалізуецца схема працэсаў сталінскіх часоў.

Сапраўды, тады таксама пачыналі з фігур трэцяга плану для «разагрэву» грамадскай думкі і назапашвання крытычнай масы «компры» супраць галоўных «ворагаў народа».

Прапагандысцкая жа фабрыкаванне хоць і прымітыўная, але з’ядаецца ладнай масай непатрабавальнага апалітычнага соцыўма. Тых жа, хто не замбіруюць, трэба элементарна запалохаць.

Менавіта гэтаму служыць сама маштабнасць справы аб «масавых беспарадках». Колькіх ператрэслі, дапыталі, папярэдзілі, паставілі на ўлік ... У ходзе «зачысткі» напаўспаралізаваная праца партый, свавольных арганізацый трэцяга сектара. Званочак атрымалі тысячы і тысячы тых актывістаў, каму пашанцавала пазбегнуць камер «амерыканкі». Сядзіце і не рыпайцеся!

Паміж Сцылай і Харыбдай

Такім чынам, замбіявання і запалохванне — дзве канкрэтныя унутрыпалітычныя мэты, якія ўмацоўваюць, па думцы вярхоў, становішча аўтарытарнай персаналісцкай сістэмы, выкарчоўвалі шкодныя для яе ўцёкі, што прадзяўбліся падчас перадвыбарнай мікралібералізацыі.

Унутраная ўстойлівасць для рэжыму — галоўнае. А замежны імідж — нішто. Або амаль нішто. Пакуль тутэйшае народанасельніцтва не бярэ прыклад з егіпцян, усё філіпікі з Брусэля ды Страсбурга¬ — да лампады.

Дзеля гэтай унутранай стабілізацыі дыктатуры можна ісці да пэўнай рысы і на нагнятанне напружанасці ў адносінах з Захадам, і нават з Расіяй.

Дарэчы, сюжэт з двума расейскімі фігурантамі справы беларускіх «дэкабрыстаў» асабліва здзіўляе многіх назіральнікаў: навошта цяпер, пасля замірэння Лукашэнкі з Мядзведзевым, напрошвацца на пілюлі ад Крамля?

Але закавыка ў тым, што зараз для беларускага начальства адразу саступіць Маскве — значыць паказаць слабіну. Трэба, па меншай меры, вытрымаць паўзу, паказаць непахіснасць. Гэта ж таксама набор ачкоў у вачах электарату, зацвярджэнне моцы рэжыму: бачыце, ніхто «нахіліць» не можа!

Як мяркуе эксперт мінскага аналітычнага цэнтра «Стратэгія» Валер Карбалевіч, беларускія ўлады разлічваюць яшчэ і на тое, што ні Расея, ні Захад, нягледзячы на пагрозлівыя жэсты, не захочуць сур’езна залазіць у бойку з Мінскам, ужываць шырокамаштабныя эканамічныя меры ўздзеяння.

І сапраўды, сярод палітолагаў існуе меркаванне, што Еўропа занадта асцярожная, а Крамлю, па вялікім рахунку, ваяваць за дэмакратыю ў чужой краіне ні да чаго.

Ва ўсялякім выпадку, першы працэс паказвае, што апраўдальных прысудаў у справе беларускіх «дэкабрыстаў» не будзе. Такое меркаванне выказаў у інтэрв’ю для Naviny.by праваабаронца Валянцін Стэфановіч.

Ён уважліва сачыў за судом над Парфенковым і лічыць, што «доказная база слабенькая». Максімум гэта цягне на правапарушэнне, на праславутыя 15 сутак, лічыць суразмоўца. Але «уладам важна прадэманстраваць, што яны заўсёды будуць гнуць сваю лінію, нягледзячы на ціск з Захаду і Усходу». Інакш кажучы, «паказаць сваю крутасць» у вачах электарату, сказаў праваабаронца.

Валянцін Стэфановіч прагназуе, аднак, што беларускім «дэкабрыстамі» хутчэй за ўсё не прыйдзецца матаць тэрміны па поўнай, так як улады пачнуць той самы знешнепалітычны гандаль вязнямі, які прадракаюць ўсе аналітыкі.

Адзін раз, пасьля выбараў-2006, такі фокус атрымаўся. Але цяпер, і эканамічны рэсурс сістэмы танчэй, і заходняя рыторыка больш жорстка, ды і Крэмль раздражнёны. І беларускаму кіраўніцтву трэба, мабыць, маліцца ўсім багам, каб зноў праскочыць паміж Сцылай і Харыбдай.

Аляксандр Класкоўскі, БелаПАН

Аўтар: Аляксандр Класкоўскі

Крыніца: naviny.by

Каментары наведвальнікаў

Імя: не абавязкова
E-mail: не абавязкова
Каментар:
    спіс каментароў пусты

Апошнія навіны