Навіны Аналітыка

Як выйсці з апазіцыйнага гета?

Як выйсці з апазіцыйнага гета?

3167 Праглядаў
У Беларусі працягваецца працэс драбнення сіл апазіцыі, які пачаўся задоўга да прэзідэнцкай кампаніі. Гэтае размежаванне — не столькі прыкмета ідэйнага рознагалосся, колькі падзел на «памяркоўных» і «непрымірымых».

Сітуацыя развіваецца амаль па Леніне: «Для таго, каб аб’яднацца, трэба рашуча размежавацца». Калі да падзей 19 снежня 2010 года падставай для рознагалоссяў былі ідэйныя і стратэгічныя разыходжанні, то сёння лідэры партый канфліктуюць, абвінавачваючы адзін аднаго ў паразе на выбарах прэзідэнта.

Аналітыкі сярод галоўных прычын пройгрышу апазіцыі на выбарах усіх узроўняў называюць адсутнасць сур’ёзнай працы з насельніцтвам. А вось шэраг лідэраў дэмсілаў, падобна, лічаць, што перадумовай будучых перамог з’яўляецца стварэнне новых партыйных структур, а не выпрацоўка сумеснай стратэгіі.

Ад перамены месцаў складнікаў ...

Аб стварэнні палітычнай арганізацыі пад назвай «Беларускі рух» («Беларускі рух») заявілі больш за 80 чалавек, якія выйшлі з найстарэйшай апазыцыйнай партыі «Беларускі народны фронт» (БНФ). Сярод іх — заснавальнікі партыі, якія лічаць, што цяперашняе кіраўніцтва БНФ знаходзіцца пад уплывам лідэра руху «За свабоду» Аляксандра Мілінкевіча, які не выключае магчымасць дыялогу з уладамі. Самі ж кіраўнікі БНФ, лічачы дэмарш старэйшых таварышаў вартым шкадавання, называюць тое, што адбываецца не расколам, а толькі дакументальным афармленнем даўно наспелых канфліктаў.

Канфліктная сітуацыя наспела і ў Аб’яднанай грамадзянскай партыі (АГП), лідэр якой Анатоль Лябедзька з 19 снежня знаходзіцца за кратамі. Яму, як і яшчэ тром дзесяткам чалавек, прад’яўленае абвінавачванне ў арганізацыі масавых беспарадкаў. А намесніка Лябедзька, экс-кандыдата ў прэзідэнты Яраслава Раманчука, абвінавачваюць у здрадзе і згодніцкай пазіцыі за выступ па дзяржаўным тэлебачанні на наступны дзень пасля выбараў.

Беларускія ж сацыял-дэмакраты ўжо многія гады знаходзяцца ў стане высвятлення адносін паміж сабой. У назвах іх партый (БСДГ, БСДП, БСДП (НГ)) і перыпетыях з выбарам і змяшчэннем кіраўнікоў няцяжка заблытацца і адмыслоўцам.

А ўжо радавому выбаршчыку і пагатоў не разабрацца ў працэсах, якія адбываюцца ў партыях, якія да чарговых выбарах прыходзяць з новымі лідэрамі і з абсалютна аднолькавымі лозунгамі. Пры гэтым колькасць партыйных актывістаў у рэгіёнах практычна не павялічваецца. Іх і без таго складанае становішча становіцца яшчэ больш праблематычным ва ўмовах рэпрэсіяў і барацьбы ў цэнтральных партыйных структурах.

Памяркоўныя і непрымірымыя

Працэс гэтага перманентнага размежавання апазыцыйных партыйцаў хутчэй азначае падзел на «умераных» і «непрымірымых». На тых, хто разумее, што ў краіне няма рэвалюцыйнай сітуацыі, і таму гатовы шукаць кампраміс з уладамі, і тых, хто незалежна ад узросту з юным запалам кліча на барыкады.

Паспешнасць, з якой «барыкадная» частка апазіцыі спяшаецца перадзяліць шэрагі замест аналізу сітуацыі і выпрацоўкі новай сумеснай стратэгіі, некаторыя эксперты звязваюць з заяўленым Еўрасаюзам узмацненнем фінансавай падтрымкі грамадзянскай супольнасці Беларусі.

Уяўляецца, што калі ў планы фінансавання ЕС не патрапяць зноў ствараемыя структуры, канфліктныя працэсы з заклікамі «поўнага ачышчэння ад старой апазіцыі», хутчэй за ўсё, прыпыняцца. А лідэры, якія выступаюць з такімі заклікамі, нарэшце, пачуюць голасу аналітыкаў, якія настойваюць на аб’яднанні намаганняў для дасягнення палітычных пераменаў у краіне.

Тым больш, што ўлады ўжо пачалі падрыхтоўку да выбараў у парламент, запланаваных на 2012 год. Уладныя ідэолагі заяўляюць аб неабходнасці стварэння палітычных партый, якія адлюстроўваюць памкненні народа. У выніку можа спраўдзіцца прагноз у дачыненні да таго, што на базе грамадскага аб’яднання «Белая Русь», створанага яшчэ ў 2004 годзе, будзе заснаваная партыя ўлады.

Колькасць членаў «Белай Русі» сёння складае больш за дзвесце тысяч чалавек. І хоць масавасць яе шэрагаў расце зусім не па добрай волі тых, хто падпісаў заяву аб уступленні (людзей туды літаральна заганяюць), гэтая арганізацыя можа стаць сур’ёзным канкурэнтам для раз’яднанай апазіцыі не толькі падчас парламенцкай кампаніі.

Выйсці з апазіцыйнага гета

Аб’ядноўчай ідэяй для апазіцыі і актывістаў грамадзянскай супольнасці на бліжэйшы час магло б стаць вызваленне ад крымінальнага пераследу ўсіх палітычных зняволеных, своеасаблівых закладнікаў рэжыму. Уласна, такое аб’яднанне сіл пад лозунгам «Свабоду палітвязням!» ужо ідзе ў рамках падрыхтоўкі да Дня Волі традыцыйнай акцыі 25 сакавіка, у чарговую гадавіну абвяшчэння незалежнай Беларускай Народнай Рэспублікі.

Гэтыя сумесныя дзеянні нацыянальнай ініцыятывы «Беларускі выбар», куды ўвайшлі партыя БНФ, рух «За Свабоду», саюз «За мадэрнізацыю», Беларуская партыя «Зялёныя» і аргкамітэт па стварэнні Партыі свабоды і прагрэсу, сведчаць аб тым, што апазіцыя жывая і можа ўзгадняць свае планы нават ва ўмовах жорсткіх рэпрэсій, пишет Deutsche Welle.

Незразумела толькі, чаму для вылучэння сумеснага патрабаванні аб вызваленні палітвязняў трэба чакаць 25 сакавіка. Тым больш значнай падзеяй стала акцыя, заяўленая актывістамі з Гомельскай вобласці. Яны абвясцілі пра старт збору подпісаў за вызваленне палітвязняў.

На рэалізацыю такой ідэі не спатрэбіцца дадатковае фінансаванне. Яна можа стаць пачаткам кансалідацыі грамадства і апазіцыі. Далей усё будзе залежаць ад мудрасці апазіцыйных лідэраў — працягваць заставацца разрозненымі дысідэнцкімі групоўкамі, ці сцішыць асабістыя амбіцыі і дамагацца падтрымкі выбаршчыкаў задоўга да чарговых выбараў прэзідэнта.

Каментары наведвальнікаў

Імя: не абавязкова
E-mail: не абавязкова
Каментар:
    спіс каментароў пусты

Апошнія навіны