Навіны Аналітыка

Аляксандр Мілінкевіч: Гэта як хвораму з апендыцытам даць анальгін

Аляксандр Мілінкевіч: Гэта як хвораму з апендыцытам даць анальгін

2372 праглядаў
Лідар Руху «За Свабоду» Аляксандр Мілінкевіч у інтэрв’ю «Белгазеце» пракаментаваў намеры ўладаў Беларусі прадаць «Беларуськалій».

- Чаму вы так катэгарычна супраць прыватызацыі "Беларуськалія"?

- Само сабой лічыцца, што рынак азначае прыватызацыю. Беларусь - адзіная краіна ў Еўропе, якая сур'ёзна гэты працэс не праводзіла. Але я не спяшаўся б прыватызаваць менавіта сур'ёзныя, бюджэтаўтваральныя прадпрыемствы. Па-першае, будзе неразумна, калі пасля прыватызацыі "Беларуськалія" прыбытак будзе класці сабе ў кішэню новы гаспадар, а мы будзем атрымліваць толькі падаткі. Прыбытак "Беларуськалій" прыносіць сур'ёзны - у 2011г. за мяжу мы прадалі яго прадукцыі больш чым на $3 млрд. Па-другое, "Беларуськалій" - гэта народны здабытак.

Тое, што знаходзіцца пад зямлёй, наогул кажучы, адным толькі сённяшнім беларусам не належыць - яно належала тым, хто быў да нас, і тым, хто будзе пасля нас. Па-трэцяе, продаж суперпрадпрыемстваў, калі не прыватызаваныя яшчэ прадпрыемствы стратныя (у нас іх вельмі шмат), азначае пераварочваць праблему з ног на галаву. Па-чацвёртае, нават з прыватызацыяй "Беларуськалія" наша эканоміка застаецца неэфектыўнай, а эканамічная мадэль - бесперспектыўнай.

Гэта ўсё роўна што хвораму з апендыцытам даць анальгін і спытаць: "Табе лягчэй?" Вядома, яму лягчэй, але што будзе заўтра? У маім разуменні, прыватызацыя робіцца для павышэння эфектыўнасці эканомікі і канкрэтных прадпрыемстваў, а не для вырашэння праблем урада, не ўмеючага кіраваць эканомікай.

- Адна толькі схема па экспарце "растваральнікаў" прынесла Беларусі ў гэтым годзе мінімум $ 1,5 млрд. - амаль палову сродкаў, выручаных ад продажу прадукцыі "Беларуськалія" за год. Між тым вы называеце гэта прадпрыемства эфектыўным...

- Адносна эфектыўным: на "Беларуськаліі" можна павялічваць здабычу, можна купляць больш дасканалую і сучасную тэхніку. Прыватызацыя можа стаць рашэннем праблемы лепшага менеджменту і вялікіх прыбыткаў. Частку акцый прадаваць можна, але кантрольны пакет павінен заставацца ў дзяржавы. Ёсць прыклад дзікай прыватызацыі ў Расіі - не думаю, што нам трэба ісці па гэтым шляху.

Што тычыцца афёры з растваральнікамі, то пытанне не ў тым, што, вось, мы скралі нейкія грошы, але затое падтрымалі імі бюджэт. Ад такіх афёр пакутуе імідж краіны - у вачах не толькі Расіі, але і Еўропы. Ці можа быць надзейным партнёрам краіна, якая падманвае на дзяржаўным узроўні? А потым мы скардзімся, што нам так патрэбныя інвестыцыі, але да нас чамусьці інвестары не едуць.

- Дарэчы, а вы прымаеце сур'ёзна ацэнку прэзідэнтам кошту "Беларуськалія"?

- Кошт "Беларуськалія" павінен ацэньваць не прэзідэнт, а эксперты. Магчыма, у сваіх заявах ён абапіраецца на экспертныя дадзеныя, але тады незразумела іншае: а ў чым сэнс разавай продажу нацыянальнага багацця? Сёння ў нас не хапае грошай, мы панапазычвалі у суседзяў - і што, зараз, каб аддаць пазыкі, мы павінны ўзяць і прадаць свой дом? Так можа паступіць толькі чалавек, які рэгулярна зазірае ў бутэльку.

З нацыянальным багаццем - тое ж самае, наступныя пакаленні нам гэтага элементарна не даруюць.

- Істотна ці адрозніваецца ваша рыторыка ад рыторыкі прэзідэнта - вы кажаце пра тое, што нельга прадаваць народны здабытак, а Лукашэнка кажа аб недапушчальнасці продажу народнага здабытку "за бясцэнак"?

- Гаворка ідзе аб прыродных выкапняў - гэта самае галоўнае. Я быў бы не супраць, калі б Volvo купіў больш за 50% акцый МАЗа: для таго каб МАЗы былі канкурэнтнымі, патрэбныя тэхналогіі, якія за свае грошы мы ну ніяк не купім. У нас ёсць нядрэнныя прадпрыемствы, якія маюць патрэбу ў сур'ёзнай мадэрнізацыі, - і прыватызацыю трэба пачынаць знізу, а не з галавы. А адарваў галаву - тады і прыватызацыя малых прадпрыемстваў будзе не патрэбна: яны будуць прададзеныя менавіта "за бясцэнак".

- Як тады Беларусі ў 2013-14гг. вярнуць каля $4 млрд. па знешніх даўгах?

- Калі не будзем праводзіць рэформы і займацца мадэрнізацыяй, то ў 2015г. даўгоў будзе яшчэ больш. Праблема даўгоў не ў тым, што мы не паспелі нешта прадаць. Эканоміка буксуе, яна непрыбыткова, неканкурэнтную. Няўжо продажам нашага нацыянальнага здабытку мы будзем кампенсаваць эканоміку, якую забыліся, не захацелі або не здолелі рэфармаваць?

Што датычыцца выплаты даўгоў у 2013г., ёсць вельмі просты спосаб: трэба выпусціць палітвязняў. Гэта даўно трэба было зрабіць: калі ўлада гэтым хацела нагнаць страху, план ужо перавыкананы. Выпусцілі палітвязняў - трэба аднавіць адносіны з ЕС. Еўропе трэба проста адкрыцца - з намі будуць супрацоўнічаць, калі мы будзем рабіць канкрэтныя крокі. Ніхто не кажа пра тое, што Лукашэнка павінен сысці з пасады кіраўніка краіны - Захад такія ўмовы не ставіць. Ніхто не кажа, што трэба замяніць ўрад ці разагнаць парламент. Кажуць толькі аб самых простых рэчах: "Хочаце з намі супрацоўнічаць - пераходзіце да еўрапейскіх стандартаў: без палітвязняў і з паляпшэннем выбарчай сістэмы".

Даўгі перад МВФ і іншымі фінансавымі арганізацыямі могуць быць рассрочены, калі мы пачнём да сур'ёзных палітычных і эканамічных рэформаў. Для нас гэта шанец палепшыць інвестыцыйны клімат у краіне і перайсці да лепшага заканадаўству. Даўгі перад Расіяй, вядома, больш жорсткія: яна патрабуе не правядзення рэформаў, а лепшых актываў нашай эканомікі.

- Якія могуць быць наступствы, калі, кажучы словамі расійскага прэм'ера Дзмітрыя Мядзведзева, "беларускія сябры"не паспяшаліся з "адпаведным рашэннем" па "Беларуськаліі"?

- Гэтыя гульні вельмі небяспечныя. Мы не дарма кажам, што пад пагрозай - незалежнасць Беларусі: сцяг і гімн нам, можа быць, і пакінуць, але ніяк не эканоміку. Нездарма тыя ж Польшча, Чэхія і Славакія, калі ладзілі прыватызацыю, у мэтах забеспячэння свайго эканамічнага суверэнітэту рэгулявалі гэты працэс адміністрацыйнымі метадамі.

- У Беларусі - 4,6% сусветных запасаў калійнага сыравіны, 44,7% - у Канады, 32,3% - у Расіі. Самастойную палітыку на гэтым рынку мы ўсё роўна праводзіць не зможам...

- Узгадненне пазіцый і альянс з Расіяй на калійным рынку не абавязкова мяркуе перадачу сваёй уласнасці. Можна заставацца гаспадарамі "Беларуськалія", садзіцца за стол перамоваў з той жа Расіяй і паспяхова праводзіць агульную палітыку. Хіба Саудаўская Аравія аддае ЗША свае запасы нафты для таго, каб удзельнічаць у перамовах па вызначэнні цаны барэля? Вядома ж няма!

- Хіба прыняты пераважнай большасцю апазіцыйных сіл 3 лістапада Віленскі мемарандум не дазваляе ў перспектыве прызнаць здзелку па продажы "Беларуськалія" несапраўднай?

- Я б гэтым мемарандумам перад партнёрамі на Усходзе і на Захадзе не размахваў - "Усё будзе анулявана! Усе забярэм!" - мы па свайму мысленню ўсё ж не бальшавікі. У мемарандуме выразна напісана: пагаднення могуць быць перагледжаны.

З пункту гледжання міжнароднага права - гэта вельмі складаныя працэдуры, колькасць прэцэдэнтаў у гісторыі Еўропы - мінімальная. Але перагляд пагадненняў магчымы: ёсць такое паняцце як «здрада нацыянальных інтарэсаў». Менавіта на такім узроўні я і разглядаю прыватызацыю "Беларуськалія".

- Такія заявы і мемарандумы, напэўна, моцна збіваюць кошт прапаноў патэнцыйных пакупнікоў кантрольнага пакета?

- Часткова так. Але калі толькі адзін чалавек вырашае, прадаваць або не прадаваць якое-небудзь прадпрыемства, у прыватызацыі лепш затрымацца. Цяпер эканамічныя механізмы ў нас настолькі непразрыстыя, што незразумела, ці быў конкурс, ці быў ён адкрытым або праходзіў у адным кабінеце. Успомніце гісторыю з будаўніцтвам АЭС - яркі прыклад таго, як у нас вырашаюцца сур'ёзныя нацыянальныя праблемы, якія ствараюцца самой жа уладай. Раптам, без усялякага конкурсу, было вырашана, што будаваць станцыю будзе Расія па сваёй эксперыментальнай тэхналогіі. Па-першае, мы яшчэ не даказалі, што нам патрэбна гэтая АЭС, па-другое, хіба французскія, японскія і амерыканскія тэхналогіі не значна лепш расійскіх?

Калі гаворка ідзе пра тое, што самы галоўны чалавек у краіне пра што-то з кімсьці дамовіўся, гэта не прыватызацыя, а распараджэнне тым, што табе не належыць. Ні адзін кіраўнік краіны не мае права на такія дзеянні.

Каментары наведвальнікаў

Імя: не абавязкова
E-mail: не абавязкова
Каментар:
    спіс каментароў пусты

Апошнія навіны